گفتگو با امیر عباس پوستکار،‌ نوازنده ي تمبك در مورد نخستين اثر رسمي اش

 

با "رقص در بی زماني" در يك مسير تازه 

 

 

اشاره:‌ امير عباس پوستكار، متولد 1349 شيراز، آموختن تمبك را از 18 سالگي با نويد افقه شروع كرد. او آن قدر از پشتوانه ي هنري برخوردار بود كه بسيار سريع تر از زمان، پيش رود و خود را به عنوان يك جوان برجسته در عرصه ي تمبك نوازي معرفي نمايد. امروز، در عين جواني، به اين قضيه مي تواند افتخار نمايد كه شاگردان دست پرورده ي او در ميدان هاي مختلف هنري، هنر و مهارت خود را به اثبات رسانده اند. "رقص در بي زماني" كه ماحصل پشتكار و انديشه ي خاص او است، هر چند نخستين اثر رسمي وي به حساب مي آيد، نشانگر اين تلاش و طرز تفكّر بديع او است كه اين اميدواري را در دل به وجود مي آورد كه موسيقي ايراني رهرو حقيقي اش را از دست نخواهد داد و تا دنيا، دنيا است، موسيقي ايراني هم پايدار است. با او به مناسبت انتشار نخستين اثرش، يعني "رقص در بي زماني" به گفتگو نشسته ايم.

***

                ديــدم كه درون من دري وا مـــانده است       يك ثانيه تا سقـــــــوط دنيــــــا مانده است

            ديدم كه عبور مي كنم از هــــر ســـــــو        ديدم كه زمان پشت سرم جا مانده است

نواهاي ايراني:‌جناب پوستكار! رقص در بي زماني يعني چه؟

- بنده، زماني سفري به تركيه داشتم كه اقبال ديدار از آرامگاه مولانا به من دست داد و در مراسم سماع قونيه نيز شركت نمودم. در آن زمان، حس و حال پرواز در بي كران به طرز عجيبي در من به وجود آمد كه حاصل تأثير آن دقايق، در اثري كه مبتني بر سماع در بي كران ها است، هويدا گشت كه طرح جلد لوح فشرده ي آن هم از اين قضيه مستثني نيست.

نواهاي ايراني: اين اثر حاصل چه نوع تفكري است؟ چه هدف و انديشه اي در بطن آن نهفته بوده كه شما را به سمت خود كشيده است؟

- رقص در بي زماني نتيجه سال ها كسب تجربه و نوازندگي تمبك بوده است كه با برداشت متفاوت از ريتم هاي رايج در موسيقي ايراني، شكل گرفته است. البته معني اين حرف اين قضيه نيست كه داراي شكل ايراني نيست كه اصلاً بحث بنده اين مسأله نيست، بلكه بهتر است آن را تلقي شخصي خودم از ريتم هاي ايراني، بدانيم كه مسير خاص خود را طي مي نمايد. بايد اشاره نمايم كه تمام تنظيم هايي كه بر روي قطعات صورت گرفته است، به طور مستقل نيز قابل شنيدن مي باشند. اما اهدافي را كه دنبال مي كردم ارايه ي قابليت هاي ساز تمبك است كه به نوعي مي خواستم نشان دهم از كوچك ترين اجزاي آن هم براي گسترش و تنوع در اجراي ريتم ها مي توان استفاده كرد. شايد مهم ترين هدف ام تغيير بيشتر ديدگاه ها نسبت به اين ساز بود كه هنوز هم متأسفانه در بين برخي ها وجود دارد! تمبك، ساز داراي محدوديت نيست، درست بر عكس بايد گفت كه در تكنوازي، چيزي به نسبت سازهاي آهنگين كم ندارد.

نواهاي ايراني:‌برداشت خودتان از اين اثر چيست؟ رضايت خودتان به طور كامل جلب شد؟

- نخست بايد بگويم كه رقص در بي زماني نخستين اثر بنده نيست، بلكه فقط نخستين اثر منتشر شده ي بنده مي باشد كه حس خوبي را هم به من القا كرده است.

نواهاي ايراني: جايگاه آموزش تمبك و تمبك نوازي در شيراز و استان فارس را چگونه مي بينيد؟ راضي كننده هست؟

- خوشبختانه شيراز را قطب تمبك نوازي ايران مي توان به حساب آورد،‌چون حداقل در دهه ي اخير اتفاقات جدي در كل موسيقي ايران صورت گرفته شده است كه پايگاه آن در شيراز بوده است كه اين هم به واسطه ي حضور هنرمندان گرانمايه اي است كه دلسوزانه و از سر عشق پاي در اين وادي گذارده اند. تمبك نوازي شيراز مورد توجه تمام تمبك نوازان حرفه اي ايران و حتّي ديگر موسيقيدان هاي ايراني در ديگر رشته ها قرار دارد. در واقع شيراز، نشان و لهجه ي خاص خود را در اين زمينه پيدا كرده است و در هر جايي خودش را نشان مي دهد.

نواهاي ايراني: طرح هاي ابداعي و تازه اي بر روي سازهايي مثل تمبك پياده شده است. در اين رابطه چه نظري داريد؟

- البته پيشتر هم عرض كردم كه كل موسيقي ما رنگ و بوي متفاوتي گرفته است كه تمبك هم از اين قاعده مستثني نيست. در اين مسير كسي موفق خواهد بود كه انديشه ها و رويكردهاي گذشتگان را معيار اصلي قرار دهد و ذهن و خلاقيت خود را بر همان اساس استوار سازد. تغيير بر حسب مبنا و از سوي فرد آگاه و مطلع نسبت به هنر گذشته و حال و نيازهاي آينده بايد صورت بگيرد.

نواهاي ايراني: از برنامه هاي آينده ي خودتان هم براي ما بگوييد.

- به ياري خدا به زودي تأليفات جديدي از بنده در زمينه ي آموزش تمبك در دسترس علاقه مندان قرار خواهد گرفت. تهيه و ضبط اثر صوتي ديگري را هم در دست اقدام دارم كه در زمان مناسب، در مورد آن هم صحبت خواهم كرد.

نواهاي ايراني: ... و آن چه كه مانده است.

- از همه ي اساتيد و دوستاني كه در اين راه مشوق بنده بودند، به خصوص ياران همراهي كه در ارايه و توليد و تهيه ي اين اثر مرا ياري دادند، تشكر مي كنم: سركار خانم خسروي، جناب سبحاني، مدير عامل محترم شركت فرهنگي و هنري نواي سارنگ، خانواده هاي محترم قمصري و كشاورز ملكي در تهران و برادر عزيزم، ‌اميد پوستكار و پدر و مادر مهربانم كه سختي هاي حرفه ي بنده را تحمل نمودند و همچنين از دوست ارجمندم، آقاي زارعي كه كار اطلاع رساني مجموعه را انجام دادند.

 

 

مركز پخش لوح فشرده ي "رقص در بي زماني": گلچين - تهران ۸۸۴۲۹۶۰ / ۰۲۱

شركت نواي سارنگ - شيراز ۶۳۰۳۹۲۱ / ۰۷۱۱